DYSLEKSJA
Dysleksją rozwojową nazywamy zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Używając terminu "rozwojowa" podkreślamy, że jej objawy są obecne na każdym etapie rozwojowym, zaś w nasilonym stopniu występują od początku nauki szkolnej. Symptomy dysleksji są dostrzegane już w zerówce i pierwszej klasie- wówczas mówimy o ryzyku dysleksji. Określenie "specyficzne" trudności w czytaniu i pisaniu oznacza, iż występują one u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym.
Trudności w czytaniu i pisaniu mają trzy formy, które mogą pojawiać się w postaci izolowanej bądź łącznie. Są to:
Dysleksja (w wąskim rozumieniu) oznacza specyficzne trudności w czytaniu
Dysortografia - trudności z nabyciem umiejętności poprawnej pisowni
Dysgrafia - trudności z osiągnięciem dobrego poziomu graficznego pisma
Ryzyko dysleksji może być identyfikowane przez rodziców na podstawie charakterystycznych symptomów już w okresie niemowlęcym. W wieku niemowlęcym dzieci ryzyka dysleksji wykazują opóźnienie w rozwoju ruchowym- nie raczkują lub mało raczkują, gorzej utrzymują równowagę w postawie siedzącej i stojącej, mają obniżone napięcie mięśniowe. W okresie poniemowlęcym (2-3 lata) później niż rówieśnicy zaczynają chodzić, biegać; wypowiadać pierwsze słowa i zdania. Dzieci te są mniej sprawne manualnie, nieporadne w samoobsłudze. W wieku przedszkolnym obserwuje się małą sprawność ruchową całego ciała, małą sprawność ruchową rąk oraz słabą koordynację wzrokową- ruchową. Dziecko takie źle funkcjonuje w zabawach ruchowych, nie lubi zabaw manipulacyjnych, rysowania. Ma trudności w składaniu obrazków pociętych na części, puzzli, wykonywaniu układanek. Często obserwowany jest także opóźniony rozwój mowy, polegający na nieprawidłowej wymowie wielu głosek, przekręcaniu niektórych wyrazów, trudnościach z wypowiadaniem złożonych wyrazów i budowaniem wypowiedzi.
Przyczyny dysleksji:
Obciążenie genetyczne (w rodzinie występuje dysleksja, opóźnienia w rozwoju mowy, leworęczność)
Zmiany w centralnym układzie nerwowym, wywołane nieprawidłowym rozwojem w okresie ciąży i oddziaływaniem szkodliwych czynników podczas i tuż po porodzie (przedwczesny poród, niedotlenienie mózgu, wylewy wskutek pęknięcia naczyń krwionośnych, niska waga urodzeniowa)
Nieharmonijny rozwój psychomotoryczny dziecka
Zaburzenia rozwoju poszczególnych funkcji, stanowiących podstawę do wykształcenia się umiejętności czytania i pisania: wzrokowych, słuchowych, językowych bądź ruchowych, a także motoryki, uwagi, pamięci i orientacji w przestrzeni.
Brak dobrego współdziałania funkcji uczestniczących w czytaniu i pisaniu
Diagnozę dysleksji rozwojowej stawia się, gdy stwierdzono:
prawidłowy rozwój intelektualny
istotne opóźnienia rozwoju funkcji uczestniczących w czytaniu i pisaniu
występowanie trudności w czytaniu i pisaniu od początku nauki szkolnej
że trudności te są nasilone i długotrwałe oraz nie są wyłącznie wynikiem zaniedbania środowiskowego i dydaktycznego
Wczesne wykrycie problemu jest niezwykle istotne. Systematyczna i wcześnie podjęta terapia okazuje się skuteczna w przypadku większości dzieci, w związku z tym najlepiej rozpocząć terapię już w przedszkolu lub pierwszej klasie. Badania wykazały, iż wczesna interwencja jest znacznie skuteczniejsza od późnej terapii. Czekanie, aż nasze dziecko ?samo z tego wyrośnie? nie ma sensu, gdyż brak podjęcia pracy nad trudnościami spowoduje nasilenie ich, a także nawarstwianie się zaburzeń wtórnych: motywacyjnych i nerwicowych.
MOCZENIE NOCNE
Większość dzieci przestaje moczyć się w nocy w wieku ok. 3 lat, u około 15 % zjawisko to utrzymuje się dłużej. Uznaje się, że moczenie nocne nie jest niczym niepokojącym, jeżeli utrzymuje się do 5-go roku życia. Częściej zdarza się u chłopców niż u dziewczynek. Występuje w rodzinach w kolejnych pokoleniach. Zazwyczaj mija wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej
Przyczyny:
Najczęstszym powodem jest spowolniony (w większym lub mniejszym stopniu) proces uzyskania kontroli nad czynnością pęcherza moczowego. Bywa, że jest objawem problemu emocjonalnego. Przyczyną mogą być silne emocje, stres przeżywane przez dziecko. Często spowodowane wydarzeniem, które naruszyło poczucie bezpieczeństwa np.: narodziny rodzeństwa, rozwód rodziców czy też pójście do przedszkola, zbyt restrykcyjny przeprowadzony trening czystości. Bardzo rzadko jest objawem choroby nerek lub pęcherza moczowego, aby wykluczyć taką możliwość warto wykonać badania w tym kierunku. Niekiedy wiąże się z zaburzeniami snu. Incydentalnie zdarza się dzieciom podczas choroby.
Co robić?
Niezwykle ważna jest reakcja rodziców na moczenie nocne. Dziecko, któremu zdarza się zsiusiać w nocy zazwyczaj jest tym faktem zawstydzone. Warto wtedy wyjaśnić dziecku, że to się zdarza i że to nic nie szkodzi. Nie należy zawstydzać dziecka. Kontakt z psychologiem wskazany jest w sytuacji, kiedy w zachowaniu dziecka widoczne są inne oznaki wskazujące na przeżywane przez nie problemy emocjonalne. Niepokojącymi objawami są: obniżony nastrój, zaburzenia snu, zaburzenia jedzenia.
Dysleksją rozwojową nazywamy zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Używając terminu "rozwojowa" podkreślamy, że jej objawy są obecne na każdym etapie rozwojowym, zaś w nasilonym stopniu występują od początku nauki szkolnej. Symptomy dysleksji są dostrzegane już w zerówce i pierwszej klasie- wówczas mówimy o ryzyku dysleksji. Określenie "specyficzne" trudności w czytaniu i pisaniu oznacza, iż występują one u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym.
Trudności w czytaniu i pisaniu mają trzy formy, które mogą pojawiać się w postaci izolowanej bądź łącznie. Są to:
Ryzyko dysleksji może być identyfikowane przez rodziców na podstawie charakterystycznych symptomów już w okresie niemowlęcym. W wieku niemowlęcym dzieci ryzyka dysleksji wykazują opóźnienie w rozwoju ruchowym- nie raczkują lub mało raczkują, gorzej utrzymują równowagę w postawie siedzącej i stojącej, mają obniżone napięcie mięśniowe. W okresie poniemowlęcym (2-3 lata) później niż rówieśnicy zaczynają chodzić, biegać; wypowiadać pierwsze słowa i zdania. Dzieci te są mniej sprawne manualnie, nieporadne w samoobsłudze. W wieku przedszkolnym obserwuje się małą sprawność ruchową całego ciała, małą sprawność ruchową rąk oraz słabą koordynację wzrokową- ruchową. Dziecko takie źle funkcjonuje w zabawach ruchowych, nie lubi zabaw manipulacyjnych, rysowania. Ma trudności w składaniu obrazków pociętych na części, puzzli, wykonywaniu układanek. Często obserwowany jest także opóźniony rozwój mowy, polegający na nieprawidłowej wymowie wielu głosek, przekręcaniu niektórych wyrazów, trudnościach z wypowiadaniem złożonych wyrazów i budowaniem wypowiedzi.
Przyczyny dysleksji:
Diagnozę dysleksji rozwojowej stawia się, gdy stwierdzono:
Wczesne wykrycie problemu jest niezwykle istotne. Systematyczna i wcześnie podjęta terapia okazuje się skuteczna w przypadku większości dzieci, w związku z tym najlepiej rozpocząć terapię już w przedszkolu lub pierwszej klasie. Badania wykazały, iż wczesna interwencja jest znacznie skuteczniejsza od późnej terapii. Czekanie, aż nasze dziecko ?samo z tego wyrośnie? nie ma sensu, gdyż brak podjęcia pracy nad trudnościami spowoduje nasilenie ich, a także nawarstwianie się zaburzeń wtórnych: motywacyjnych i nerwicowych.
MOCZENIE NOCNE
Większość dzieci przestaje moczyć się w nocy w wieku ok. 3 lat, u około 15 % zjawisko to utrzymuje się dłużej. Uznaje się, że moczenie nocne nie jest niczym niepokojącym, jeżeli utrzymuje się do 5-go roku życia. Częściej zdarza się u chłopców niż u dziewczynek. Występuje w rodzinach w kolejnych pokoleniach. Zazwyczaj mija wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej
Przyczyny:
Najczęstszym powodem jest spowolniony (w większym lub mniejszym stopniu) proces uzyskania kontroli nad czynnością pęcherza moczowego. Bywa, że jest objawem problemu emocjonalnego. Przyczyną mogą być silne emocje, stres przeżywane przez dziecko. Często spowodowane wydarzeniem, które naruszyło poczucie bezpieczeństwa np.: narodziny rodzeństwa, rozwód rodziców czy też pójście do przedszkola, zbyt restrykcyjny przeprowadzony trening czystości. Bardzo rzadko jest objawem choroby nerek lub pęcherza moczowego, aby wykluczyć taką możliwość warto wykonać badania w tym kierunku. Niekiedy wiąże się z zaburzeniami snu. Incydentalnie zdarza się dzieciom podczas choroby.
Co robić?
Niezwykle ważna jest reakcja rodziców na moczenie nocne. Dziecko, któremu zdarza się zsiusiać w nocy zazwyczaj jest tym faktem zawstydzone. Warto wtedy wyjaśnić dziecku, że to się zdarza i że to nic nie szkodzi. Nie należy zawstydzać dziecka. Kontakt z psychologiem wskazany jest w sytuacji, kiedy w zachowaniu dziecka widoczne są inne oznaki wskazujące na przeżywane przez nie problemy emocjonalne. Niepokojącymi objawami są: obniżony nastrój, zaburzenia snu, zaburzenia jedzenia.
